AEROmagazin sadrzaj ovog broja clanak
 
mig-29
ova strana
1
Nastanak ideje: šta je morao da ispuni ovaj avion?
strana 2
2
Sličnosti i razlike u odnosu na zapadne rivale.
strana 3
3
Aerodinamika , motori, radar i supermanevribilnost.
strana 4
4
Naoružanje i različite verzije aviona.
strana 5
5
Tabela tehničkih karakteristika aviona.
 
MiG-29 FULCRUM
mig-29
Lovačke karakteristike aviona MiG-29 su naglašene prvenstveno respektivnim asortimanom raketnog naoružanja, koje dolazi do punog izražaja zahvaljujući prvenstveno jedinstvenom integrisanom sistemu za otkrivanje, praćenje, zahvat i gađanje ciljeva - realizovanog kroz princip fuzije senzora. Takav princip je prisutan i na familiji aviona Su-27. Jedini operativan zapadni lovački avion sa sličnim spektrom senzora je američki F-14D, ali njemu nedostaje laserski daljinomer karakteristika ruskih migova i suhoja.

  Piše:
mr Mato Siladić, dipl.ing.
  Kroz projekat aviona MiG-29 i dalje se oživotvoruje nekadašnja sovjetska krilatica: "leteti brže od svih, leteti dalje od svih i najviše nositi". Doduše, sada je ona nešto modifikovana i mogla bi se parafrazirati kao: "manevrisati brže od svih, manevrisati energičnije od svih, prvi pogoditi cilj". MiG-29 je jedini ruski avion koji je ušao u naoružanje NATO- pakta kroz nemačko ratno vazduhoplovstvo - Luftvafe. U maju 1995. godine MiG-29 je uključen i u borbeno dežurstvo NATO-vazduhoplovnih snaga. Krajem 1997. godine SAD su od Republike Moldavije kupile 21 avion MiG-29 za svoj tim "Red Eagles" za obuku američkih pilota na ruskim avionima.

Nastajanje ideje o avionu MiG-29

Saga o avionu MiG-29 je započeta početkom sedamdesetih godina kada je konstruktorski biro "Mikojan" radio na više idejnih projekata novog lovačkog aviona osamdesetih godina. Kako se to radi i na Zapadu, "Mikojan" je nastavio usavršavanje svojih projekata u skladu sa dostignutim stepenom razvoja novih metoda i procesa projektovanja, u skladu sa stečenim iskustvima u eksploataciji i u borbenoj primeni svojih aviona i najboljih zapadnih aviona, ali i u skladu sa potrebama, da novi projekat može da zadovolji buduće zahteve potencijalnih korisnika.

Kompletne aktivnosti na koncipiranju novog aviona su izvedene bez konkretnih taktičko-tehničkih zahteva (TTZ) tadašnjeg sovjetskog vazduhoplovstva. U stvari, može se reći, da je to bio privatan poduhvat "Mikojana" sa ciljem da se glavnom projektantu obezbede argumenti za iniciranje projekta novog lovačkog aviona, naoružanja i opreme.

Tek nakon završetka idejnog projekta i definisanja oblika, proračuna performansi i preciziranja kvaliteta novog oružja, u saradnji biroa "Mikojan", Komande sovjetskog RV i Ministarstva za vazduhoplovnu industriju precizirani su TTZ 1972. godine. Novi lovački avion je definisan kao taktički lovac ("frontovski lovac"), koji je trebalo da zameni čitavu gamu ruskih taktičkih lovaca: MiG-21, Su-7, Su-15, Su- 17 i MiG-23. Morao je da bude optimiziran za lovačke zadatke, ali se vodilo računa i o njegovoj sekundarnoj nameni - o dejstvu po ciljevima na zemlji.

Šta je morao da ispuni MiG-29?

Detaljan projekat aviona MiG-29 je započet 1974. godine. Od samog početka MiG-29 je bio projekat od posebnog značaja za sovjetsko RV i može se reći, da je njegov značaj sve više rastao sa nastupajućim vremenom. Potrebno je podsetiti, da je NATO u to vreme usvojio taktiku prodiranja u sovjetski vazdušni prostor svojim bombarderskim i jurišnim avionima na malim visinama, a da tadašnji sovjetski avioni MiG-23 nisu bili opremljeni radarima sa mogućnošću "osmatranja i gađanja nadole". Prema tome nisu mogli ni da autonomno napadaju takve ciljeve (protivnike) koji lete na malim visinama u svim vremenskim uslovima. Takođe, treba napomenuti, da su Amerikanci 1974. godine u naoružanje uveli lovac-presretač F-15 Eagle i da su iste godine poleteli prototipovi lakog lovačkog aviona s oznakama YF-16 (kasnije poznat lovac F-16 Fighting Falcon) i YF-17 (kasnije mornarički lovac-bombarder F/A-18 Hornet). Osim toga, mora se imati na umu i ne baš slavan rezultat sovjetskih aviona u lokalnim ratovima, naročito na Bliskom Istoku. Očigledno je, da je MiG-29 morao da bude bolji od novih zapadnih lovaca u bliskoj borbi u vazduhu, da im bude ravnopravan protivnik ili da ih nadmaši u borbama izvan zone vizuelne vidljivosti, da se uspešno bori protiv jurišnih i bombarderskih aviona kakvi su na primer F-111, ali i novi avion MRCA koji se tada rađao u Zapadnoj Evropi a kasnije dobio naziv Tornado.

O tome, kakvi su bili zahtevi za MiG-29, možda najbolje govore reči glavnog projektanta Rostislava Apoloviča Beljakova: "Avion mora da bude optimiziran po principu cena-efikasnost; mora da po performansama nadmaši high-tech zapadne avione; mora da bude tehnologičan za serijsku proizvodnju; mora da pokaže visoku borbenu spremnost, visok stepen izvršenja zadataka, visoku pouzdanost i jednostavnost upotrebe. Takođe, taj avion mora da bude upotrebiv u različitim klimatskim uslovima i mora da poleće s aerodroma u neposrednoj blizini fronta." (Predavanje na Univerzitetu Mičigen; Air Power Vol. 4, 1990/91.).

Iz ovih reči glavnog projektanta aviona MiG-29 se zaključuje, da su Sovjeti bili čvrsto rešeni da novim lovcem prekinu svoje zaostajanje u razvoju lovačkih aviona, ali istovremeno one otkrivaju i nameru Sovjeta da avionom MiG-29 zauzmu svetsko tržište borbenih aviona od "severa do juga" i da mu obezbede STOL karakteristike, tj. poletanje sa kratkih i polupripremljenih poletno-sletnih staza (PSS).

Neposredni vođa projekta (programovođa) aviona MiG-29 na dnevnoj osnovi je bio Mihail Romanovič Valdenberg, koji je pre toga bio odgovoran za projekte aviona MiG-23 i MiG-27.

Ispitivanje prototipova

Ukupno je proizvedeno 13 prototipova aviona MiG-29, a prvi je poleteo 6. oktobra 1977. godine. Pilot je bio Aleksandar Fedotov (pogino je 1984. godine u udesu aviona MiG-31). Dva glavna opitna pilota su bili Aleksandar Fedotov i Valerij Menitski. Zapad je došao do prvih fotografija prototipova aviona MiG-29 pomoću satelita novembra 1977. godine i dao im privremenu oznaku Ram-L.

U toku ispitivanja prototipova bilo je određenih problema: Menitski je morao iskočiti iz prototipa PT2 (16. juna 1978. godine) nakon loma motorskog nosača, a Fedotov je morao iskočiti iz PT4 nakon eksplozije komore za sagorevanje na jednom motoru. Oba otkaza tehnike su nastala zbog grešaka proizvođača i "tipične" su kod razvoja novog aviona. Ispitivanje prototipova je uspešno završeno i prvi serijski avion je isporučen Frontovskoj avijaciji SSSR-a tokom 1983. godine. Opremanje vazduhoplovstva novim avionom se brzo odvijalo, sa prioritetom onih vazduhoplovnih jedinica koje su bile stacionirane u blizini "gvozdene zavese". Prvo javno prikazivanje aviona MiG-29 Zapadu je izvršeno tokom posete grupe od šest aviona MiG-29 Finskoj jula 1986. godine. Već 1987. godine i prvi avioni MiG-29 su ušli i u naoružanje Jugoslovenskog ratnog vazduhoplovstva.

U početnoj fazi uvođenja aviona u naoružanje bilo je dosta problema s ovladavanjem novih tehnologija. Vreme između dva otkaza je bilo dosta kratko (2 - 3 sata tokom 1983. godine), motori su bili podvrgavani čestim pregledima sa početnim resursom od samo pedesetak časova. Vrlo brzo su problemi prevaziđeni i počevši od 1986. godine avion je dostigao ustaljeni stepen savršenstva i pouzdanosti, praćen daljim usavršavanjima i povećanjem rokova rada motora i drugih komponenata.


  vrh strane strana  (1)  (2)  (3)  (4)  (5)
  javite seRedakcija
AEROmagazin-a

Palmira Toljatija 5/I
11075 Novi Beograd
Tel./Fax:
+381 (11) 600-720; 670-927
sadržaj --- mig-29 --- uredba
 

Copyright ©1999: BB-Soft, Beograd
Design StudioS